Güncelleme: 6 Eylül 2026. Liste 2026 koşullarına göre yenilendi. Gemini Notebook eski adıyla NotebookLM olarak listeye girdi, Quizizz'in yeni adı Wayground olarak düzeltildi ve QuillBot listeden çıkarıldı. Ücret, öğrenci verisi ve başlangıç sırası bölümleri de yeni eklendi.
İfşa: Bu yazıdaki Gamma, Manus ve ElevenLabs bağlantıları bizim referans bağlantılarımızdır. Bu bağlantılardan kayıt olursanız bize komisyon ya da kredi kazandırırsınız, size ek bir maliyeti olmaz. Bir aracın listeye girme ölçütü komisyon ödemesi değildir, aracın sınıfta işe yaraması esastır. Nitekim ChatGPT, Claude, Gemini, Gemini Notebook, Teachable Machine ve Consensus bize hiçbir ödeme yapmıyor.
Yapay zekâ artık sadece araç değil, ders
Öğretmenler için yapay zekâ araçlarını iş akışına almak birkaç yıl önce kişisel bir tercihti. Bugün durum değişti. Millî Eğitim Bakanlığı'nın hazırladığı Yapay Zekâ Uygulamaları dersi, ortaokul 7 ve 8. sınıflarda seçmeli ders kapsamında yer alıyor. Ders her kademe için 72 saatlik bir programa sahip. Bu yüzden araçları tanımak artık yalnız kendi işini hızlandırmakla ilgili değildir. Araçlar aynı zamanda öğrenciye anlatılacak konunun kendisidir.
20 yılı aşkın öğretmenlik deneyimim ve binlerce eğitimciye verdiğim seminerler var. En çok sorulan soru hâlâ aynı kalıyor. "Hangi yapay zekâ aracını kullanmalıyım?"
Hepsini öğrenmeniz gerekmiyor. Aşağıdaki on araç, bir öğretmenin haftalık işlerinin büyük bölümünü kapsıyor. Her araç için ne işe yaradığını ve ücretsiz sürümünün nereye kadar yettiğini ayrı ayrı yazdım.
Eğitimciler için 10 yapay zekâ aracı
1. ChatGPT (OpenAI)
Ders planı taslağı, kazanıma göre soru üretimi, veli mesajı ve öğrenci geri bildirimi yazmada en çok yönlü asistandır. Ücretsiz sürüm günlük hazırlık işleri için yeterli olur. Ücretli sürüm ise daha uzun bağlam ve daha az bekleme sağlar.
En iyi olduğu iş: boş sayfadan ilk taslağı çıkarmaktır.
2. Claude (Anthropic)
Uzun doküman analizinde ve yapılandırılmış içerik üretiminde öne çıkıyor. Öğretim programı PDF'ini yükleyip "bu üniteyi kazanımlara göre haftalara böl" demek, ChatGPT'den daha temiz sonuç veriyor. Anthropic'in öğretmenlere yönelik ücretsiz erişim programı için Claude for Teachers yazımıza bakabilirsiniz.
En iyi olduğu iş: uzun metni okuyup yapıya dökmektir.
3. Gemini (Google)
Google Workspace kullanan okullarda avantajı belirgindir. Docs, Sheets, Slides ve Classroom ile aynı hesap içinde çalışıyor. Görsel ve ekran analizi yeteneği de güçlü. Bir çalışma kâğıdının fotoğrafını verip cevap anahtarı istemek işe yarıyor.
En iyi olduğu iş: zaten Google içinde duran materyali dönüştürmektir.
4. Gemini Notebook (eski adıyla NotebookLM)
Google, 16 Temmuz 2026'da NotebookLM'in adını Gemini Notebook olarak değiştirdi. Ürün, hesaplar ve mevcut not defterleri aynı kaldı. Bu araç listeye 2026'da girdi ve öğretmenin işini en çok değiştiren araç oldu.
Genel sohbet botlarının aksine yalnızca sizin yüklediğiniz kaynağa bakar. Ders kitabı bölümünü, kendi notunuzu ya da bir makaleyi yüklersiniz. Araç bunlardan özet, çalışma kılavuzu, zihin haritası, sınav sorusu ve sesli genel bakış üretir. Ürettiği her cevapta kaynağı da gösterir. İnternetten uydurma bilgi karıştırma riski bu yüzden çok daha düşüktür.
En iyi olduğu iş: kendi materyalinizi farklı biçimlere çevirmektir.
5. Canva (Magic Studio)
Sunum, afiş, çalışma kâğıdı ve sınıf görselleri için hâlâ en pratik yol. Magic Design ile metinden slayt üretimi, arka plan silme ve görsel düzenleme aynı yerde. Canva'nın öğretmenlere ücretsiz eğitim planı var (canva.com/education) — okul e-postasıyla başvuruluyor.
En iyi olduğu iş: tasarım bilgisi olmadan sunulabilir materyal çıkarmaktır.
6. Gamma
Bir metni ya da bağlantıyı verirsiniz, dakikalar içinde düzenli bir slayt destesi çıkarır. 2026'da işi yalnız sunumla sınırlı kalmadı. Aynı içerikten paylaşılabilir doküman, web sayfası ve sosyal medya görseli de üretiyor. Ücretsiz plan kredi tabanlı, birkaç deneme sunumuna yetiyor. Denemek isterseniz referans bağlantımızdan kaydolabilirsiniz.
En iyi olduğu iş: hazır metni hızla sunuma çevirmektir.
7. Kahoot! ve Wayground (eski adıyla Quizizz)
Ölçme ve oyunlaştırmanın iki büyüğüdür. İkisinde de yapay zekâ destekli soru üretimi var. Konuyu ya da metni verirsiniz, soru setini taslak olarak alırsınız. Burada bir ad değişikliğine dikkat etmek gerekiyor. Quizizz 2025'te Wayground adını aldı. Hesaplar aynı kaldı ve eski bağlantılar wayground.com'a yönleniyor. Eski sunumlarınızda "Quizizz" geçiyorsa güncelleyin.
En iyi olduğu iş: dersin son 10 dakikasında ölçme yapmaktır.
8. Teachable Machine (Google)
Öğrenciye makine öğrenmesini anlatmadan gösteren bir araçtır. Kod yazmadan görüntü, ses ve poz tanıma modeli eğitilebiliyor. Sınıfta kameraya 30 saniye veri toplatın ve modelin neden yanıldığını tartışın. Bu tartışma konuyu bir saatlik anlatımdan daha iyi oturtuyor.
En iyi olduğu iş: "model nasıl öğreniyor" sorusunu yaşatarak anlatmaktır.
9. mBlock ve PictoBlox
Blok tabanlı kodlamayla yapay zekâ projesi kurmak için. Scratch mantığını bilen 7-18 yaş grubu, yüz tanıma ya da nesne tanıma bloklarıyla çalışan bir proje çıkarabiliyor. Seçmeli Yapay Zekâ Uygulamaları dersinin uygulama ayağı için doğrudan uygun.
En iyi olduğu iş: öğrencinin kendi YZ projesini üretmesini sağlamaktır.
10. Consensus
Akademik kaynak taraması için kullanılır. Bir soru sorarsınız, araç hakemli makaleleri tarar. Ardından iddiayı hangi çalışmaların desteklediğini, hangilerinin desteklemediğini ayrıştırarak gösterir. Tez yazan öğretmenler ve lisansüstü çalışan eğitimciler için genel sohbet botlarına göre çok daha güvenli bir başlangıç noktasıdır.
En iyi olduğu iş: bir iddianın literatürde karşılığı olup olmadığına bakmaktır.
Listeden çıkanlar ve nedeni
QuillBot bu güncellemede listeden çıkarıldı. Aracın kendisi kötü değildir. Ancak başlıca kullanımı olan yeniden ifade etme, öğrenci çalışmalarında akademik dürüstlük sorunu üretiyor. Öğretmenin kendi işini de hızlandırmıyor. Dil bilgisi denetimi için ilk üç sıradaki genel amaçlı modeller zaten yeterli oluyor.
Ücretsiz sürüm nereye kadar yeter?
Listedeki on aracın tamamının ücretsiz bir katmanı var. Ücretsiz katmanların pratikte nereye kadar yettiği ise araca göre değişiyor.
Sınırsıza yakın ücretsiz. Teachable Machine, mBlock/PictoBlox — tamamen ücretsiz çalışıyor.
Ücretsiz plan günlük işe yeter. ChatGPT, Claude, Gemini, Gemini Notebook, Kahoot!, Wayground.
Kredi sınırına hızlı çarpar. Gamma, Consensus.
Öğretmene özel ücretsiz plan var. Canva (eğitim hesabı), Kahoot! ve Wayground'un öğretmen katmanları.
Bir okul lisans almadan önce ölçüm yapmalıdır. Önce üç ay ücretsiz katmanlarla çalışın ve hangi aracın gerçekten kullanıldığını ölçün. Lisansı ondan sonra alın. Kullanılmayan lisans en pahalı kalemdir.
Öğrenci verisi ve üç temel kural
Araçları kullanmak kolaydır, sorumluluğu taşımak zordur. Sınıfta kullanmadan önce üç şeyi oturtun.
Öğrenciye ait kişisel veri yüklenmez. Ad-soyad, numara, fotoğraf, sağlık ve rehberlik notu, veli iletişim bilgisi araca girmez. İsim gerekiyorsa "Öğrenci A" yazın.
Hesap okul adına açılır. Öğretmenin kişisel hesabıyla üretilen sınıf materyali, öğretmen ayrıldığında okulda kalmaz.
Çıktıyı öğretmen doğrular. Yapay zekânın ürettiği soru, cevap anahtarı ve tarih bilgisi kontrol edilmeden öğrenciye gitmez. Bu araçlar makul görünen yanlışı en iyi ürettikleri şeydir.
Hepsini bir anda öğrenmeye çalışmak, hiçbirini öğrenmemenin en yaygın yoludur.
1. hafta. Yalnızca ChatGPT ya da Claude kullanın ve tek iş yapın. O iş haftalık ders planı taslağıdır.
2. hafta. Gemini Notebook kullanın. Kendi ders notunuzu yükleyip çalışma kılavuzu ve 10 soruluk sınav üretin.
3. hafta. Canva ya da Gamma kullanın. Bir üniteyi sunuma çevirin.
4. hafta. Kahoot! ya da Wayground kullanın. Dersin sonunda 5 soruluk ölçme yapın.
Dördüncü haftanın sonunda elinizde hem alışkanlık hem de gösterilebilir materyal olur. Teachable Machine ve PictoBlox'u ondan sonra, öğrenciyle birlikte açın.
Bu listede olmayan ama sorulan araçlar
Ses, video, üç boyutlu model ve kodsuz uygulama tarafında çalışan öğretmenler için ayrı bir liste tuttuk. HeyGen, Suno ve Google AI Studio gibi araçları Öğretmenler İçin 12 Yapay Zeka Aracı: Hangi İş İçin Hangisi? yazısında anlattık. Bu araçlar arasında seslendirme ve dublaj tarafında en çok kullanılanı ElevenLabs. Kendi sesinizi klonlayıp ders materyalini seslendirebilir, bir videoyu 90'dan fazla dile dublajlayabilirsiniz. Referans bağlantımızdan kaydolabilirsiniz.
Çok adımlı işleri baştan sona kendi yürüten ajan araçları da sık soruluyor. Bunların en bilineni Manus. Bir konuyu araştırıp kaynaklarıyla birlikte rapor, tablo ya da basit bir web sayfası çıkarana kadar süreci kendi sanal ortamında yönetiyor. Öğretmen tarafındaki karşılığı tek cümlelik bir iş tarifidir. "Şu üniteyi araştır, veliye gönderilecek bilgilendirme metnini hazırla" demek yeterli olur. Çıktıyı yine öğretmen doğrularsa iyi bir zaman kazandırır. Davet bağlantımızla deneyebilirsiniz.
Yurt dışında yaygın olan MagicSchool, Brisk Teaching ve Diffit gibi öğretmene özel platformlar da güçlüdür. Ancak Türkçe desteği ve müfredat uyumu hâlâ sınırlı olduğu için bu listeye almadık. Ücretsiz Türkçe kaynak arıyorsanız derlediğimiz eğitim kaynakları listesine göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğretmenler için en iyi yapay zekâ aracı hangisi?
Tek bir en iyi araç yoktur, seçim yapılacak işe göre değişir. Ders planı ve metin işleri için ChatGPT veya Claude uygundur. Kendi ders materyalinizden özet ve sınav üretmek için Gemini Notebook kullanılır. Sunum için Canva veya Gamma, ölçme için Kahoot! veya Wayground işi görür. Yeni başlıyorsanız yalnızca birinciyle başlayın.
Bu araçlar ücretsiz mi?
Onunun da ücretsiz bir katmanı var. Teachable Machine ile mBlock ve PictoBlox tamamen ücretsizdir. ChatGPT, Claude, Gemini ve Gemini Notebook'un ücretsiz planları günlük hazırlık işine yeter. Gamma ve Consensus kredi sınırına hızlı çarpar. Canva'nın ise öğretmenlere özel ücretsiz bir eğitim planı var.
NotebookLM'in adı değişti mi?
Evet. Google, 16 Temmuz 2026'da NotebookLM'i Gemini Notebook olarak yeniden adlandırdı. Ürün, ekip ve mevcut not defterleri aynı kaldı, eski bağlantılar da çalışmaya devam ediyor. Sunum ve materyallerinizde eski adı kullanıyorsanız güncellemeniz yeterli olur.
Quizizz kapandı mı?
Hayır, yalnızca adı değişti. Quizizz 2025'te Wayground oldu. Hesaplar, sınıflar ve mevcut quizler korundu, eski bağlantılar wayground.com'a yönleniyor. Yapmanız gereken tek şey materyallerinizdeki adı güncellemektir.
Yapay zekâ araçlarını sınıfta öğrenci verisiyle kullanabilir miyim?
Öğrenciye ait kişisel veriyi (ad-soyad, numara, fotoğraf, rehberlik notu) bu araçlara yüklememek en güvenli yaklaşımdır. Örnek üretirken "Öğrenci A" gibi takma ad kullanın, hesapları okul adına açın ve üretilen her çıktıyı öğrenciye vermeden önce kendiniz doğrulayın.
Yapay zekâ dersi MEB müfredatında var mı?
Evet. Millî Eğitim Bakanlığı'nın hazırladığı Yapay Zekâ Uygulamaları dersi, ortaokul 7 ve 8. sınıflarda seçmeli ders olarak yer alıyor ve her kademe için 72 saatlik bir öğretim programına sahip. Dersi açacak okullarda öğretmenin bu araçlara hâkim olması bekleniyor.
Okulunuzda uygulamalı eğitim
Yapay Zeka Okulum olarak bu araçları öğretmen kadrolarına uygulamalı olarak, kendi ders materyalleriniz üzerinden öğretiyoruz. Kurum içi program içeriği ve süreleri için Eğitim Kurumları İçin Yapay Zekâ sayfasına, tüm eğitim başlıklarımız için eğitimlerimize bakabilirsiniz.
